മഹ്സ അമിനി ഓർമ്മയായിട്ട് നാല് വർഷം കഴിഞ്ഞിട്ടും, ഇറാനിലെ ഒരു ഇളംചൂടുള്ള കാറ്റിൽ പോലും ഇന്നും ആ നെടുവീർപ്പ് ബാക്കിയുണ്ട്. വെറുമൊരു തലക്കെട്ടിൽ ഒതുങ്ങേണ്ടതായിരുന്നില്ല ഇരുപത്തിരണ്ടുകാരിയായ മഹ്സ ‘ജീന’ അമിനിയുടെ ജീവൻ. എന്നാൽ, ആ വേർപാട് ലോകത്തിന് മുന്നിൽ ഒരു കറുത്ത അധ്യായമായി മാറിയപ്പോൾ, അതേ ചിതയിലെരിയുന്ന കനലിൽ നിന്നാണ് ഇറാനിലെ യുവതികൾ തങ്ങളുടെ ചോരയും നീരുമായുള്ള പുതിയൊരു ചരിത്രം എഴുതിത്തുടങ്ങിയത്. മഹ്സ അമിനിയുടെ ജീവനറ്റ ശരീരം ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ മൊത്തം ഭരണകൂട ഭീകരതയുടെ പ്രതീകമായി മാറുകയായിരുന്നു. ഇന്നും അവിടുത്തെ തെരുവുകളിൽ ആഞ്ഞടിക്കുന്ന പ്രതിഷേധക്കാറ്റ് വെറുമൊരു കാറ്റല്ല, പതിറ്റാണ്ടുകളുടെ മരവിപ്പ് മാറ്റിയ വിപ്ലവത്തിന്റെ ചൂടാണ്.
ചവിട്ടി അരയ്ക്കപ്പെട്ട ഒരു പെൺജീവിതം
2022 സെപ്റ്റംബർ 13-നായിരുന്നു ആ ദാരുണ സംഭവം. തലസ്ഥാനമായ ടെഹ്റാനിൽ സഹോദരനൊപ്പം സന്ദർശനത്തിനെത്തിയ മഹ്സയെ, ഹിജാബ് ശരിയായി ധരിച്ചില്ലെന്നാരോപിച്ച് ക്രൂരമായ ‘സദാചാര പൊലീസ്’ കസ്റ്റഡിയിൽ എടുത്തു. പൊലീസിന്റെ മർദനമേറ്റ് സ്റ്റേഷനിൽ വച്ച് കുഴഞ്ഞുവീണ ആ പെൺകുട്ടി, മൂന്ന് ദിവസത്തെ തീവ്രപരിചരണത്തിനൊടുവിൽ സെപ്റ്റംബർ 16-ന് ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് മരണത്തിന് കീഴടങ്ങി. തലയോട്ടിക്ക് ഏറ്റ പരിക്കുകളും രക്തസ്രാവവും വ്യക്തമാക്കുന്നത് അതൊരു കൊലപാതകമാണെന്ന സത്യമാണ്. എന്നാൽ, മഹ്സയുടേത് സ്വാഭാവിക മരണമാണെന്ന നുണയാണ് ഇറാൻ ഭരണകൂടം ലോകത്തോട് വിളിച്ചുപറഞ്ഞത്.
‘പെണ്ണ്, ജീവിതം, സ്വാതന്ത്ര്യം’: ചോരയിൽ മുങ്ങിയ വിപ്ലവം
മഹ്സയുടെ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങുകളിൽ നിന്ന് പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ട പ്രതിഷേധം പിന്നീട് 160-ലധികം നഗരങ്ങളിലേക്കാണ് പടർന്നത്. ലക്ഷക്കണക്കിന് സ്ത്രീകൾ തങ്ങളുടെ ശിരോവസ്ത്രങ്ങൾ ഊരിയെടുത്ത് തീയിട്ടു. “Woman, Life, Freedom” (പെണ്ണ്, ജീവിതം, സ്വാതന്ത്ര്യം) എന്ന മുദ്രാവാക്യം ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സ്ത്രീകളുടെ വിമോചന പോരാട്ടത്തിന്റെ പ്രതീകമായി മാറി. എന്നാൽ, ഈ പ്രതിഷേധങ്ങളെ ഭരണകൂടം നേരിട്ടത് ക്രൂരമായ ചോരപ്പുഴ ഒഴുക്കിക്കൊണ്ടാണ്. 551-ലധികം പ്രക്ഷോഭകാരികൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു; നൂറുകണക്കിന് ആളുകളുടെ കണ്ണുകൾക്ക് വെളിച്ചം നഷ്ടപ്പെട്ടു; ഇരുപതിനായിരത്തിലധികം പേർ തടവറകളിലടയ്ക്കപ്പെട്ടു. കുട്ടികൾ പോലും ആ വേട്ടയാടലിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടില്ല.
അടങ്ങാത്ത അഗ്നിയായി ഇന്നും തെരുവിൽ
2025 ഡിസംബറിലും 2026 ജനുവരിയിലുമുണ്ടായ പുതിയ പ്രക്ഷോഭ തരംഗങ്ങളിലും ആയിരക്കണക്കിന് ജീവനുകളാണ് പൊലിഞ്ഞത്. നിരീക്ഷണ ക്യാമറകളും ഡ്രോണുകളും ഉപയോഗിച്ച് സ്ത്രീകളെ വേട്ടയാടാനും കടകളും കഫേകളും അടച്ചുപൂട്ടിക്കാനും ഭരണകൂടം ഇന്നും ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. മഹ്സയുടെ മരണത്തിന് നാല് വർഷങ്ങൾ ഇപ്പുറവും ഇസ്ഫഹാൻ, മഷെദ് തുടങ്ങിയ നഗരങ്ങളിൽ സദാചാര പൊലീസുകാർ വീണ്ടും പട്രോളിംഗ് സജീവമാക്കിയിരിക്കുന്നു. എങ്കിലും, അടിച്ചമർത്തലുകൾക്ക് തടയാനാവാത്ത ഒരു വലിയ മുന്നേറ്റമായി ആ പ്രക്ഷോഭം ഇന്നും ജീവിക്കുകയാണ്.
യു.എൻ സ്പെഷ്യൽ റപ്പോർട്ടർ മൈ സാറ്റോ പറഞ്ഞതുപോലെ- “നാല് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും, മഹ്സയുടെ മരണം നൽകിയ ചെറുത്തുനിൽപ്പ് അണഞ്ഞിട്ടില്ല. ആ അവകാശങ്ങൾ ഒരിക്കലും നിഷേധിക്കപ്പെടില്ല.” തോക്കുകളുടെ മുനമ്പിൽ ജീവിക്കുമ്പോഴും, സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ പുലരിയെ സ്വപ്നം കണ്ട് പോരാടുന്ന ഇറാനിലെ ആ ജനങ്ങളെ ലോകം എന്നും ഹൃദയത്തോട് ചേർത്തുപിടിക്കും.
