യുദ്ധത്തിന്റെ കെടുതികൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ അനുഭവിക്കേണ്ടി വരുന്നത് നിർധനരായ കുട്ടികളും അനാഥരുമാണ്. റഷ്യൻ അധിനിവേശത്തിന് ഇരയായ ഉക്രൈനിലെ ഖേർസൺ നഗരത്തിൽ നിന്നുള്ള ഡെനിസ് കൊസ്റ്റെവ് എന്ന 22-കാരന്റെ ജീവിതം ഇതിനൊരു തെളിവാണ്. സ്വന്തം ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ വേണ്ടി മാത്രം ശത്രുരാജ്യത്തിന്റെ പ്രൊപ്പഗാന്ത വീഡിയോകളിൽ അഭിനയിക്കേണ്ടി വന്ന ഒരു അനാഥനായ ചെറുപ്പക്കാരന്റെ കണ്ണീരും അതിജീവനവുമാണ് ഈ പോരാട്ടം.
യുദ്ധവും നിർബന്ധിത നാടുകടത്തലും
2022 ൽ യുദ്ധം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ ഖേർസണിലെ ഒരു അനാഥാലയത്തിൽ കഴിയുകയായിരുന്നു പതിനെട്ടുകാരനായ ഡെനിസ്. അധിനിവേശത്തിനെതിരെ സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിൽ സംസാരിച്ചിരുന്ന ഡെനിസിനെ റഷ്യൻ സൈന്യം നിർബന്ധപൂർവം ക്രീമിയയിലെ ക്യാമ്പിലേക്ക് മാറ്റി. അവിടെ ദിവസവും രാവിലെ റഷ്യൻ ദേശീയഗാനം പാടിക്കുകയും റഷ്യൻ പതാക ഉയർത്തുകയും ചെയ്യിക്കുമായിരുന്നു. മാതാപിതാക്കളില്ലാത്ത കുഞ്ഞുങ്ങളെ റഷ്യൻ അനുകൂലികളാക്കി മാറ്റാൻ കടുത്ത മാനസിക സമ്മർദമാണ് ആ ക്യാമ്പുകളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.
കാമറയ്ക്ക് മുന്നിലെ നിർബന്ധിത അഭിനയം
നാടകങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ച് പരിചയമുണ്ടായിരുന്ന ഡെനിസിനെ റഷ്യൻ ചാനലുകൾ തങ്ങളുടെ പ്രചാരണ വീഡിയോകൾക്കായി ഉപയോഗിച്ചു. റഷ്യൻ അനുകൂല വാചകങ്ങൾ പറയാൻ മടിച്ചാൽ ക്രൂരമായ മർദനവും ജയിൽശിക്ഷയുമായിരുന്നു ഭീഷണി. സ്വന്തം ജീവൻ നിലനിർത്താൻ റഷ്യൻ പതാക പുതച്ച് റഷ്യയെ പുകഴ്ത്താനും സൈന്യത്തിൽ ചേരാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്ന് കാമറയ്ക്ക് മുന്നിൽ പറയാനും അവൻ നിർബന്ധിതനായി. “എനിക്ക് ജീവിക്കണമായിരുന്നു, അതിനുവേണ്ടി മാത്രമാണ് ഞാൻ ആ വേഷം കെട്ടിയത്” ഡെനിസ് ഓർത്തെടുക്കുന്നു.
രക്ഷപ്പെടലും പുതിയ ജീവിതവും
കടുത്ത ഉപദ്രവങ്ങളും ഭീഷണികളും സഹിച്ച ഡെനിസ് 2024-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ ജർമ്മനിയിലുള്ള തന്റെ സഹോദരനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു. അതി വിദഗ്ദ്ധമായി അവിടെനിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ട് ജർമ്മനിയിലെത്തുകയും പിന്നീട് പോളണ്ട് വഴി സ്വന്തം നാടായ ഉക്രൈനിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തുകയും ചെയ്തു. നിലവിൽ ഡെനിസ് ഉക്രൈൻ സൈന്യത്തിൽ ചേർന്ന് സ്വന്തം രാജ്യത്തിന് വേണ്ടി ഡ്രോൺ പൈലറ്റായി പരിശീലനം നേടി വരികയാണ്.
ഡെനിസിനെപ്പോലെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ഉക്രേനികളാണ് യുദ്ധകാലത്ത് അനാഥരാക്കപ്പെടുകയും നിർബന്ധപൂർവം നാടുകടത്തപ്പെടുകയും ചെയ്തത്. എന്നാൽ എത്രയൊക്കെ മാനസിക സമ്മർദങ്ങൾ ഉണ്ടായാലും ജന്മനാടിനോടുള്ള സ്നേഹം നശിക്കില്ലെന്ന് ഡെനിസിന്റെ അതിജീവനം തെളിയിക്കുന്നു. “എവിടെയൊക്കെ പോയാലും സ്വന്തം നാടാണ് ഏറ്റവും നല്ലത്” എന്ന തിരിച്ചറിവോടെ ഡെനിസ് ഇന്ന് സ്വന്തം രാജ്യത്തിന് കാവലാളായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
