മുൻ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് റൊണാൾഡ് റീഗന്റെ ചെറുപ്പകാലം സൗത്ത് സൈഡ് ചിക്കാഗോയിലായിരുന്നു. അവിടെ വച്ച് ഒരു കൊച്ചുകുട്ടിയായിരിക്കെ, ജീവന് തന്നെ ഭീഷണിയായേക്കാമായിരുന്ന കടുത്ത ന്യൂമോണിയ രോഗത്തിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം അദ്ഭുതകരമായി രക്ഷപ്പെട്ടു. അന്നൊക്കെ 57-ാം സ്ട്രീറ്റിലൂടെ സൈറൺ മുഴക്കി പായുന്ന ഫയർ എഞ്ചിൻ കാണുമ്പോൾ, തനിക്കും ഒരു അഗ്നിശമന സേനാംഗമാകണമെന്ന് അദ്ദേഹം സ്വപ്നം കണ്ടിരുന്നു.
“എനിക്ക് മൂന്ന് വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഞങ്ങൾ ചിക്കാഗോയിലേക്ക് മാറി. ചിക്കാഗോ സർവകലാശാലയ്ക്ക് സമീപമുള്ള ഒരു ചെറിയ ഫ്ലാറ്റിലായിരുന്നു താമസം. ഹാളിലെ ഒരു സ്ലോട്ടിൽ കാൽ ഡോളർ നാണയം നിക്ഷേപിച്ചാൽ മാത്രം കത്തുന്ന ഒരൊറ്റ ഗ്യാസ് വിളക്ക് മാത്രമായിരുന്നു അവിടെ വെളിച്ചത്തിനുണ്ടായിരുന്നത്. അവിടെ വെച്ച് എനിക്ക് കടുത്ത ബ്രോങ്കിയൽ ന്യൂമോണിയ ബാധിച്ചു. ഒരിക്കൽ, കുതിരകൾ വലിക്കുന്ന ഒരു ഫയർ എഞ്ചിൻ, പിന്നിൽ നീരാവി പടർത്തിക്കൊണ്ട് വലിയ ശബ്ദത്തോടെ എനിക്ക് മുന്നിലൂടെ പായുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ജീവിതത്തിൽ ഒരു ഫയർമാൻ ആകണമെന്നാണ് എന്റെ ആഗ്രഹം എന്ന് ഞാൻ ഉറപ്പിച്ചു.” 1990-ൽ തന്റെ ആത്മകഥയായ ‘ആൻ അമേരിക്കൻ ലൈഫ്’ എന്ന പുസ്തകത്തിൽ അദ്ദേഹം കുറിച്ചു.
എന്നാൽ വളർന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം അണച്ചത് ആഗോള തലത്തിലുള്ള ‘പ്രതിസന്ധികളാകുന്ന അഗ്നികളായിരുന്നു’. തന്റെ ‘ഏറ്റവും അടുത്ത സുഹൃത്ത്’ എന്ന് റീഗൻ വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്ന ജോൺ പോൾ രണ്ടാമൻ മാർപാപ്പയോടൊപ്പം ചേർന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹം ഈ ദൗത്യം നിർവഹിച്ചതെന്ന് നാൻസി റീഗൻ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്റെ ഭീകരതകൾക്ക് നേരിട്ട് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചവരായിരുന്നു ഇരുവരും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ആണവായുധ ഭീഷണി അവസാനിപ്പിക്കാൻ അവർ ഉറച്ചുതീരുമാനിച്ചിരുന്നു. ഇരുവരും തമ്മിൽ കൈമാറിയ നിരവധി കത്തുകളിൽ ഈ ആഗ്രഹവും ദൃഢനിശ്ചയവും വ്യക്തമായിരുന്നു. 1981-ൽ മാത്രം, റീഗൻ തന്റെ വിദേശനയം രൂപീകരിക്കുന്ന ഘട്ടത്തിൽ, ആഗോള വേദിയിലെ ഈ രണ്ട് പ്രമുഖ വ്യക്തിത്വങ്ങൾ തമ്മിൽ പന്ത്രണ്ടോളം കത്തുകൾ കൈമാറുകയുണ്ടായി.
ആ വർഷം തികച്ചും സംഭവബഹുലമായിരുന്നു. വെറും ആറാഴ്ചത്തെ ഇടവേളകളിൽ ഇരുവർക്കും നേരെ വധശ്രമങ്ങൾ ഉണ്ടാകുകയും അവർ മരണത്തിൽ നിന്ന് തലനാരിഴയ്ക്ക് രക്ഷപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ദാരിദ്ര്യം നിറഞ്ഞ കുട്ടിക്കാലം, നാടകത്തോടുള്ള ഇരുവരുടെയും ഇഷ്ടം, കമ്മ്യൂണിസത്തിന്റെ ഭീകരതകൾ നേരിട്ടറിഞ്ഞതിലൂടെയുള്ള ബോധ്യം എന്നിവയെല്ലാം അവരെ പരസ്പരം കൂടുതൽ അടുപ്പിച്ചു.
1982 ജനുവരി 11 ആയപ്പോഴേക്കും റീഗന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൂടുതൽ വ്യക്തമായിരുന്നു. ‘റീഗൻസ് സീക്രട്ട് വാർ’ എന്ന പുസ്തകത്തിൽ പറയുന്നതുപോലെ, അദ്ദേഹം തന്റെ പ്രിയ സുഹൃത്തിന് ഇങ്ങനെ എഴുതി: “കഴിഞ്ഞ ഏതാനും ആഴ്ചകളായി പോളണ്ടിലെ സംഭവവികാസങ്ങളെക്കുറിച്ച് നമ്മൾ അടുത്ത് ആലോചനകൾ നടത്തുകയാണല്ലോ.”
ആണവയുദ്ധം തടയുക എന്ന മറ്റൊരു പ്രധാന വിഷയത്തിൽ പ്രതികരിക്കാൻ അദ്ദേഹം ആഗ്രഹിച്ചു. നവംബർ 25-ന് ജോൺ പോൾ രണ്ടാമൻ മാർപാപ്പ അയച്ച കത്തിനും, ആണവയുദ്ധത്തിന്റെ ഭീകരതയെക്കുറിച്ചും അത് തടയേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയെക്കുറിച്ചും വാചാലമായി വിശദീകരിച്ച പൊന്തിഫിക്കൽ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസിന്റെ പ്രതിനിധി സംഘത്തിനും മറുപടിയായാണ് റീഗൻ ഇത് എഴുതിയത്.
“മനുഷ്യരാശിയുടെ അവസാനത്തെ പകർച്ചവ്യാധിയായേക്കാവുന്ന ഒരു ആണവയുദ്ധത്തിന്റെ ദുരന്തഫലങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അങ്ങയുടെ അതേ ആശങ്കയും ഭയവും എനിക്കുമുണ്ട്. അത്തരമൊരു മഹാദുരന്തം തടയാൻ ഞാൻ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധനാണ്. മനുഷ്യരാശിയോടുള്ള നമ്മുടെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ വിജയകരമായി നിർവഹിക്കാൻ നമുക്ക് ഇരുവർക്കും സാധിക്കട്ടെ.” റീഗൻ കത്തിൽ എഴുതി.
അവർ അത് സാധിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു. സോവിയറ്റ് യൂണിയനെ ചർച്ചകൾക്കായി കൊണ്ടുവരാൻ അവർ രണ്ടുപേരും തന്ത്രപൂർവം കരുക്കൾ നീക്കി. റീഗൻ സൈനികവും സാമ്പത്തികവുമായ കരുത്തോടെയും, ജോൺ പോൾ മാർപാപ്പ ധാർമ്മികവും ആത്മീയവുമായ ശക്തിയോടെയും ഇതിനായി നിലകൊണ്ടു.
ആ വർഷം ജൂൺ ഏഴിന് പ്രസിഡന്റ് റീഗനും ജോൺ പോൾ രണ്ടാമൻ മാർപാപ്പയും അപ്പസ്തോലിക് കൊട്ടാരത്തിലെ പാപ്പയുടെ സ്വകാര്യ ലൈബ്രറിയിൽ വച്ച് 50 മിനിറ്റ് നീണ്ട തങ്ങളുടെ ആദ്യ കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി. ദൈവം തങ്ങളെ അദ്ഭുതകരമായി രക്ഷപ്പെടുത്തിയത് സോവിയറ്റ് കമ്മ്യൂണിസത്തിന്റെ ഭീകരത അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാനാണെന്ന ബോധ്യത്തിൽ അവർ കൂടുതൽ അടുത്തു.
ഏകദേശം രണ്ട് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 1867 മുതൽ നിന്നുപോയിരുന്ന അമേരിക്ക-വത്തിക്കാൻ നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങൾ പുനഃസ്ഥാപിച്ചതിന് ശേഷം, 1984 മെയ് രണ്ടിന് ഫെയർബാങ്ക്സ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ വച്ച് അവർ 25 മിനിറ്റ് നീണ്ട മറ്റൊരു സ്വകാര്യ കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി. മാർപാപ്പ കിഴക്കൻ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് പോകുന്ന വഴിയും, റീഗൻ ചൈനയിലെ സമാധാന ദൗത്യം കഴിഞ്ഞ് മടങ്ങുന്ന വഴിയുമായിരുന്നു അത്. ചരിത്രപരമായ ആ കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ കിഴക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് ബന്ധങ്ങൾ, പോളണ്ടിലെ സോളിഡാരിറ്റി പ്രസ്ഥാനം, മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്, മധ്യ അമേരിക്കയിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ, ആയുധ നിയന്ത്രണം എന്നിവ അവർ ചർച്ച ചെയ്തു.
അവരുടെ ശ്രമങ്ങൾ ഫലം കണ്ടു. 1987 ഡിസംബർ എട്ടിന് വൈറ്റ് ഹൗസിന്റെ ഈസ്റ്റ് റൂമിൽ വച്ച് പ്രസിഡന്റ് റൊണാൾഡ് റീഗനും സോവിയറ്റ് ജനറൽ സെക്രട്ടറി മിഖായേൽ ഗോർബച്ചേവും ചരിത്രപ്രധാനമായ ഐ.എൻ.എഫ് കരാറിൽ ഒപ്പുവച്ചു. ഒൻപത് വർഷത്തെ പ്രായവ്യത്യാസമുള്ള, തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ചുറ്റുപാടുകളിൽ ജനിച്ച (റീഗൻ 1911-ൽ ഇല്ലിനോയിയിലും ജോൺ പോൾ മാർപാപ്പ 1920-ൽ പോളണ്ടിലും) ഈ രണ്ടുപേരുടെയും ആഴമേറിയ സൗഹൃദമാണ് ആ ചരിത്രപരമായ വിജയത്തിന് വഴിയൊരുക്കിയത്.
അക്രമത്തിലേക്ക് തിരിയാൻ ലോകം എളുപ്പം പ്രലോഭിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഇന്നത്തെ കാലഘട്ടത്തിൽ, ഈ രണ്ടുപേരുടെ മാതൃകയും ജീവിത സാക്ഷ്യവും എന്നത്തേക്കാളും പ്രസക്തമാണ്.
