വെനിസ്വേലയെ നടുക്കിയ ഇരട്ട ഭൂകമ്പത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കിടയിലേക്ക് ഓരോ പുലരിയും കടന്നുവരുന്നത് കൂടുതൽ ഇരുണ്ട, ഭയാനകമായ വാർത്തകളുമായാണ്. കാണാതായ തങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവർ അദ്ഭുതകരമായി തിരിച്ചുവരുമെന്ന പ്രതീക്ഷയോടെ പ്രാർഥനകളുമായി കഴിഞ്ഞുകൂടുന്ന ദിവസങ്ങൾ. അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കിടയിൽ നിന്ന് രക്ഷപെട്ടവർക്ക് പോലും തകർന്നടിഞ്ഞ കെട്ടിടങ്ങളുടെ ഭീതിദമായ സ്വപ്നങ്ങൾ കാരണം ഉറക്കം നഷ്ടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
“മുൻ പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ജാൻ കാർലോസ് റോവ ഗാർഷ്യയ്ക്കും കുടുംബത്തിനും തെരുവിൽ കഴിച്ചുകൂട്ടേണ്ടി വന്ന അവസ്ഥയാണ്. കാരക്കാസിലെ അവരുടെ കെട്ടിടം പൂർണ്ണമായി തകർന്നിട്ടില്ലെങ്കിലും, അങ്ങോട്ട് തിരിച്ചുപോകുന്നത് ഒട്ടും സുരക്ഷിതമല്ല” – മുൻപ് ബിബിസിയുടെ വെനിസ്വേലൻ ലേഖകനായിരുന്ന ലോസ് പാലോസ് ഗ്രാൻഡെസ് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
“എനിക്ക് 50 വയസ്സല്ലേ, ഒരു 30 വയസ്സായിരുന്നുവെങ്കിൽ ഒരുപക്ഷേ എനിക്ക് എല്ലാം വീണ്ടും കെട്ടിപ്പടുക്കാമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ എവിടെ നിന്ന് തുടങ്ങണമെന്ന് എനിക്കറിയില്ല. ഇതുവരെ അധികാരികളാരും ഞങ്ങളെ വന്ന് കണ്ടിട്ട് പോലുമില്ല” – കണ്ണീരൊഴുക്കിക്കൊണ്ട് ജാൻ കാർലോസ് പറയുന്നു.
ഒരു മുൻ സർക്കാർ ജീവനക്കാരൻ എന്ന നിലയിൽ, ഉള്ളിൽ കടുത്ത അമർഷവും നിരാശയുമുണ്ടെങ്കിലും സർക്കാരിന്റെ രക്ഷാപ്രവർത്തനങ്ങളെ പരസ്യമായി കുറ്റപ്പെടുത്താതിരിക്കാൻ ജാൻ കാർലോസ് ശ്രദ്ധിച്ചു.
എന്നാൽ സംഗീതജ്ഞയായ സൈറ കാസ്ട്രോയ്ക്ക് അങ്ങനെയുള്ള മടിയൊന്നുമില്ലായിരുന്നു. തകർന്നുവീണ രണ്ട് കെട്ടിടങ്ങൾക്ക് തൊട്ടടുത്തുള്ള പ്ലാസയിൽ വച്ച് അവർ തന്റെ രോഷം പ്രകടിപ്പിച്ചു: “ഞങ്ങളെല്ലാവരും കടുത്ത നിരാശയിലാണ്. കാരണം ഈ ദുരന്തസമയത്ത് നൽകേണ്ട ഗൗരവമായ യാതൊരു സഹായവും സർക്കാരിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടാകുന്നില്ല. യഥാർഥത്തിൽ ഞങ്ങൾ വെനിസ്വേലക്കാർ പരസ്പരമാണ് സഹായിക്കുന്നത്. ഒരു പൗരസമൂഹം എന്ന നിലയിൽ പരസ്പരം താങ്ങാവാൻ ഞങ്ങൾ പഠിച്ചുകഴിഞ്ഞു. ഞങ്ങൾ ഇനി സർക്കാരിനെ ആശ്രയിക്കുന്നില്ല, ഞങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച് അങ്ങനെ ഒന്നില്ല.”
ചക്കാവോ നഗരത്തിന്റെ ഇതേ ഭാഗത്ത് മേയറോടൊപ്പം സന്ദർശനത്തിനെത്തിയ ഇടക്കാല പ്രസിഡന്റ് ഡെൽസി റോഡ്രിഗസിന് നേരെ ജനങ്ങൾ പരസ്യമായി രോഷം പ്രകടിപ്പിച്ചു. “ഒരു വലിയ ദുരന്തത്തിന് നടുവിലും നിങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണം നടത്തുകയാണ്! ജനങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി സർക്കാർ ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ല,” ഒരു പ്രദേശവാസി ഉറക്കെ വിളിച്ചുപറഞ്ഞു.
അതേസമയം അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കിടയിൽ കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്നവരെ പുറത്തെടുക്കാൻ രക്ഷാപ്രവർത്തകർ അഹോരാത്രം പണിയെടുക്കുകയാണ്. ആ കെട്ടിടത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കിടയിൽ തന്റെ അമ്മയും പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്ന് ഒരു വ്യക്തി കഴിഞ്ഞ ദിവസം സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പങ്കുവച്ചിരുന്നു.
ദാരിദ്ര്യവും പ്രതിസന്ധികളും നിറഞ്ഞ വെനിസ്വേലയുടെ സമീപകാല ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ഇരുണ്ട അധ്യായമായി മാറുകയാണ് ഈ ഭൂകമ്പം. തീരദേശ നഗരമായ ലാ ഗ്വൈറയിൽ സ്ഥിതിഗതികൾ ഇതിലും ദയനീയമാണ്. നൂറിലധികം കെട്ടിടങ്ങൾ തകർന്നടിഞ്ഞു കിടക്കുന്ന അവിടത്തെ കാഴ്ചകൾ അത്യന്തം ഭയാനകമാണ്. പ്രതീക്ഷകൾ മങ്ങുന്തോറും ജനങ്ങളുടെ രോഷം ഇരട്ടിക്കുകയാണ്.
“ആളുകൾ ഇപ്പോഴും അതിനുള്ളിൽ കുടുങ്ങിക്കിടപ്പുണ്ട്, ഞങ്ങൾക്ക് വലിയ യന്ത്രസാമഗ്രികൾ വേണം. ദയവായി ഞങ്ങളെ സഹായിക്കൂ,” ദുരന്തബാധിതയായ ഐലിൻ ലാഡ യാചിക്കുന്നു.
വെനിസ്വേലൻ സംഘങ്ങളും അന്താരാഷ്ട്ര രക്ഷാപ്രവർത്തകരും ഉറക്കമില്ലാതെ മറ്റൊരു രാത്രി കൂടി അസാധാരണമായ കരുത്തോടെ രക്ഷാപ്രവർത്തനത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു. തങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവരെ തിരികെ കിട്ടാൻ ജനങ്ങൾ കാത്തിരിക്കുകയാണ്. കഠിനമായ ഈ സാഹചര്യത്തിലും വെനിസ്വേലക്കാരുടെ തനതായ ഊർജ്ജസ്വലതയോടെയും പുഞ്ചിരിയോടെയും ആളുകളെ ജീവനോടെ പുറത്തെടുക്കുന്ന രക്ഷാപ്രവർത്തകരുടെ ദൃശ്യങ്ങൾ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പ്രചരിക്കുന്നുണ്ട്. അത് കാണുന്ന ഏവരുടെയും കണ്ണുകൾ ഈറനണിയും.
വടക്കൻ തീരപ്രദേശത്തെ ആശുപത്രികൾ ഇപ്പോൾ ജനങ്ങളെക്കൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരിക്കുകയാണ്. പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഫണ്ടിന്റെ കുറവുമൂലം പ്രതിസന്ധിയിലായിരുന്ന രാജ്യത്തെ ആരോഗ്യരംഗത്തിന് താങ്ങാൻ കഴിയുന്നതിലും അപ്പുറമാണ് ഇപ്പോഴത്തെ തിരക്ക്. വളരെ മികച്ച അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുള്ള രാജ്യങ്ങൾക്ക് പോലും കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള സാഹചര്യമാണിത്. തങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും കഠിനമായ സാഹചര്യത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോഴും ഡോക്ടർമാരും നഴ്സുമാരും തങ്ങളാൽ കഴിയുംവിധം പരമാവധി ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്.
ആശുപത്രിക്കിടക്കകളിൽ നിന്നുള്ള അതിജീവിച്ചവരുടെ കഥകൾ നടുക്കുന്നതാണ്. “അത് ഭയങ്കരമായിരുന്നു – ഒരുപാട് പേർ മരിച്ചു, എന്റെ കുടുംബത്തിലെ പലരെയും കാണാതായി. എന്റെ വീട് പൂർണ്ണമായും തകർന്നു, എങ്കിലും ഞങ്ങൾ ജീവനോടെയുണ്ട്, ദൈവത്തിന് നന്ദി.” ആശുപത്രിക്കിടക്കയിൽ കിടന്ന് മരിയ വർഗാസ് എന്ന സ്ത്രീ വാർത്താ ഏജൻസിയായ എഎഫ്പിയോട് പറഞ്ഞു.
ഭൂകമ്പത്തിന് ശേഷമുള്ള ആദ്യത്തെ 48 മണിക്കൂറുകളാണ് രക്ഷാപ്രവർത്തനത്തിൽ ഏറ്റവും നിർണ്ണായകം എന്ന് വിദഗ്ധർ പറയുന്നു. എന്നാൽ ആ സമയപരിധി കഴിഞ്ഞിട്ട് ഇപ്പോൾ ഏറെ നേരമായി. സമീപവർഷങ്ങളിൽ ഒട്ടനവധി പ്രതിസന്ധികൾ നേരിട്ട വെനിസ്വേലയുടെ ആധുനിക ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും കഠിനവും വേദനാജനകവുമായ നിമിഷങ്ങളിലൂടെയാണ് ആ രാജ്യം ഇപ്പോൾ കടന്നുപോകുന്നത്.
