“നമ്മുടെ നാട് വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കേണ്ടത് മറ്റാരുടെയോ ജോലിയാണ്” എന്ന് ചിന്തിക്കുന്നവരാണ് നമ്മിൽ പലരും. എന്നാൽ, ശുചിത്വം എന്നത് ഏതെങ്കിലും ഒരു ദിവസത്തെ ചടങ്ങോ സർക്കാരിന്റെ പദ്ധതിയോ അല്ല, മറിച്ച് നമ്മുടെ ജീവിതശൈലിയുടെ ഭാഗമാണെന്ന് സ്വന്തം പ്രവൃത്തിയിലൂടെ തെളിയിച്ചിരിക്കുകയാണ് ഒഡീഷയിലെ മയൂർഭഞ്ച് ജില്ലയിലുള്ള ബാബോജോല (Babojola) എന്ന ആദിവാസി ഗ്രാമം. ഹൃദയം തൊട്ടറിയുന്ന ഈ ഗ്രാമത്തിന്റെ വിശേഷങ്ങൾ ഏതൊരാളെയും അദ്ഭുതപ്പെടുത്തും.
ദിവസവും മൂന്നുതവണ തൂത്തുവാരുന്ന തെരുവുകൾ
ഏകദേശം 70 കുടുംബങ്ങൾ മാത്രം താമസിക്കുന്ന ബാബോജോല ഗ്രാമത്തിൽ ചെന്നാൽ ആദ്യം നമ്മുടെ കണ്ണിൽപ്പെടുക അവിടത്തെ വൃത്തിയാണ്. വല്ലപ്പോഴും നടത്തുന്ന ശുചീകരണ യജ്ഞങ്ങൾക്കായി കാത്തുനിൽക്കാതെ, ഈ ഗ്രാമത്തിലെ ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ തെരുവുകൾ ദിവസവും മൂന്ന് തവണയാണ് അടിച്ചുവൃത്തിയാക്കുന്നത്!
ഇവിടെ പ്ലാസ്റ്റിക്കിന് പൂർണ്ണമായ വിലക്കുണ്ട്. വീടുകളിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന മാലിന്യങ്ങൾ കൃത്യമായി വേർതിരിച്ച് കമ്പോസ്റ്റ് ആക്കി മാറ്റുന്നു. റോഡരികിൽ തുപ്പുന്നതോ പുകവലിക്കുന്നതോ പുകയില ചവയ്ക്കുന്നതോ ഇവിടെ കർശനമായി നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ നിയമങ്ങൾ ഗ്രാമവാസികൾക്ക് മാത്രമല്ല, അവിടേക്ക് എത്തുന്ന അതിഥികൾക്കും വിനോദസഞ്ചാരികൾക്കും ഒരുപോലെ ബാധകമാണ്. നിയമം ലംഘിച്ച് എവിടെയെങ്കിലും മാലിന്യം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ പിഴ അടയ്ക്കേണ്ടി വരും.
ഒരു അധ്യാപകന്റെ ലളിതമായ സ്വപ്നം
15 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് മധുസൂദന മറാണ്ടി എന്ന പ്രാദേശിക സ്കൂൾ അധ്യാപകന്റെ മനസ്സിൽ ഉദിച്ച ചെറിയൊരു ആശയത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ വലിയ മാറ്റത്തിന്റെ തുടക്കം. ബാബോജോലയെ ഒരു മാതൃകാ ഗ്രാമമാക്കണം എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആഗ്രഹം പിന്നീട് ആ നാടിന്റെ തന്നെ ഉത്തരവാദിത്തമായി മാറുകയായിരുന്നു.
ഗ്രാമവാസികൾ ചേർന്ന് ഒരു ക്ലബ്ബ് രൂപീകരിച്ച് ശുചീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൃത്യമായി നിരീക്ഷിച്ചു. അതിനായി അവർ സ്വന്തമായി ഫണ്ട് സമാഹരിച്ച് സി.സി.ടി.വി ക്യാമറകളും ചവറ്റുകുട്ടകളും സൗരോർജ്ജ പാനലുകളും സ്ഥാപിച്ചു. ചെറിയൊരു കൂട്ടായ്മയ്ക്ക് സമൂഹത്തിൽ എത്ര വലിയ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിയുമെന്നതിന്റെ ജീവിക്കുന്ന തെളിവാണ് ഈ ഗ്രാമം.
പ്രകൃതിയോട് ഇണങ്ങി നിൽക്കുന്ന ജീവിതം
വെറും ശുചിത്വത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ല ബാബോജോലയുടെ പ്രത്യേകത. ഇവിടത്തെ വീടുകളുടെ ചുവരുകൾ കാണാൻ തന്നെ ഒരു പ്രത്യേക ഭംഗിയാണ്. ‘ഭീത് പൊതാവ്’ (Bhit Potaw) എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഈ പരമ്പരാഗത ചിത്രങ്ങൾ വരയ്ക്കുന്നത് അവിടത്തെ സ്ത്രീകളാണ്. കളിമണ്ണ്, കല്ലുകൾ, മരത്തിൻ്റെ പുറംതൊലി, പൂക്കൾ എന്നിവയിൽ നിന്നെടുത്ത സ്വാഭാവിക നിറങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് അവർ വീടുകൾ മനോഹരമാക്കിയിരിക്കുന്നത്. പ്രകൃതിയോടുള്ള അവരുടെ സ്നേഹം അവരുടെ വീടുകളുടെ ചുമരുകളിൽ പോലും വ്യക്തമായി കാണാം.
നമുക്ക് പഠിക്കാനുള്ളത്
വലിയ പദ്ധതികളും കോടികൾ ചെലവഴിച്ചുള്ള കാമ്പെയ്നുകളും കൊണ്ട് മാത്രം നാട് നന്നാകില്ലെന്ന് ബാബോജോല നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ശുചിത്വം എന്നത് ഒരാളുടെ മനസ്സിൽ നിന്ന് തുടങ്ങേണ്ട ശീലമാണ്. അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും വലിയ മുദ്രാവാക്യങ്ങളും ഉണ്ടെങ്കിലും, ഓരോ പൗരന്റെയും മനോഭാവം മാറാതെ യഥാർത്ഥ മാറ്റം ഉണ്ടാകില്ല.
മറ്റുള്ളവർ എന്ത് ചെയ്യുമെന്ന് നോക്കാതെ, സ്വന്തം പരിസരം വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കാൻ തയ്യാറായാൽ ഏതൊരു നാടിനെയും ബാബോജോല പോലെ മനോഹരമാക്കാം!
