‘ഹണി ലാൻഡ്’ (Honeyland) എന്ന ചിത്രം വടക്കൻ മാസിഡോണിയയിലെ മനോഹരവും എന്നാൽ യാതനാപൂര്ണ്ണവുമായ ഒരു ഗ്രാമീണജീവിതത്തിന്റെ കഥയാണ് പറയുന്നത്. പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധമാണ് ഈ സിനിമയുടെ പ്രധാന പ്രമേയം. എങ്കിലും ഹാറ്റിജെ മുറാറ്റോവ എന്ന സ്ത്രീയുടെയും അസുഖബാധിതയായ അവളുടെ വൃദ്ധയായ മാതാവിന്റെയും ജീവിതവും ഈ സിനിമയുടെ പ്രമേയമായി വരുന്നു.
വടക്കൻ മാസിഡോണിയയിലെ ഒറ്റപ്പെട്ട ഒരു മലനിരയിൽ, വൈദ്യുതിയോ, റോഡ് സൗകര്യങ്ങളോ ഇല്ലാത്ത ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമത്തിൽ തന്റെ വൃദ്ധയും അസുഖബാധിതയുമായ അമ്മയ്ക്കൊപ്പമാണ് ഹാറ്റിജെ താമസിക്കുന്നത്. തേനീച്ചകളെ പരിപാലിച്ചാണ് ഹാറ്റിജെ ഉപജീവനം കഴിക്കുന്നത്. താൻ തേൻ ശേഖരിക്കുമ്പോൾ, ‘പകുതി തേൻ തനിക്ക്, പകുതി തേനീച്ചകൾക്ക്’ എന്ന തത്വം അവൾ കർശനമായി പാലിക്കുന്നു. പ്രകൃതിയെ ചൂഷണം ചെയ്യാതെ, അതിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്നത് മാത്രം സ്വീകരിക്കുന്ന ഒരു ജീവിതരീതിയാണ് അവളുടേത്.
ഈ ശാന്തമായ പ്രദേശത്തേക്ക് ഒരു നാടോടി കുടുംബം കുടിയേറിപ്പാർക്കുന്നതോടെ കഥ മാറുന്നു. അയൽവാസികളായ ആ കുടുംബം, ഹാറ്റിജെയുടെ രീതികളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ലാഭത്തിനു വേണ്ടി പ്രകൃതിയെ അമിതമായി ചൂഷണം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങുന്നു. അവരുടെ അത്യാഗ്രഹം തേനീച്ചകളുടെ വംശനാശത്തിനും ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ തകർച്ചയ്ക്കും കാരണമാകുന്നു. എല്ലാ വിഷമങ്ങളുടെയും ഒടുവില് ഹാറ്റിജെ ഓടി വരുന്നത് അമ്മയുടെ അടുത്തേക്കാണ്.
ഈ സിനിമയിലെ അമ്മ-മകൾ ബന്ധത്തെ ഒരു തേനീച്ചക്കൂട്ടിലെ രാജ്ഞി തേനീച്ചയും വേലക്കാരി തേനീച്ചയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധവുമായി ഉപമിക്കാറുണ്ട്. നസീഫ, തന്റെ വീടിനുള്ളിൽ ഒതുങ്ങിക്കൂടുന്ന ‘രാജ്ഞി’യെപ്പോലെയാണ്. പ്രായമേറെ ആയ അവര് മുഴുവന്സമയവും കിടപ്പിലാണ്. ആ വീടിന്റെ ഭിത്തികൾക്കുള്ളിൽ, പുറംലോകവുമായി ബന്ധമില്ലാതെ കിടക്കുന്ന അമ്മയെ താങ്ങുന്നതും അവർക്ക് ആവശ്യമായതെല്ലാം നൽകുന്നതും അവരുടെ വിഷമങ്ങളും പരാതികളും ക്ഷമയോടെ കേൾക്കുന്നതും ഹാറ്റിജെയാണ്. വേലക്കാരി തേനീച്ചയെപ്പോലെ മകള് ജീവിക്കുന്നു.
ഇവർ തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണങ്ങളിൽ കൗതുകകരമായ തർക്കങ്ങളും തമാശകളും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നുണ്ട്. മരണത്തോട് അടുത്തുനിൽക്കുന്ന അമ്മയോട് ഹാറ്റിജെ കാണിക്കുന്ന പരിചരണം വാക്കുകൾക്കതീതമാണ്. ഒരു അമ്മയെന്ന നിലയിൽ തന്റെ മകൾക്ക് സുഖസൗകര്യങ്ങൾ നൽകാൻ കഴിയാത്തതിൽ ദുഃഖമുണ്ടെങ്കിലും, മകൾ തന്നോടൊപ്പമുള്ളതാണ് തന്റെ ഏക ആശ്വാസമെന്ന് അവർ തിരിച്ചറിയുന്നു. ഹാറ്റിജെയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ആ അമ്മ തന്റെ ലോകമാണ്. പുറംലോകത്തെ അലച്ചിലുകൾക്കു ശേഷം അവൾ മടങ്ങിയെത്തുന്നത് ഈ അമ്മയുടെ അടുത്തേക്കാണ്.
ഹാറ്റിജെയുടെ ജീവിതം മുഴുവൻ ആ അമ്മയ്ക്കു വേണ്ടിയുള്ളതാണ്. തന്റേതായ ആഗ്രഹങ്ങളോ, വിവാഹമോ, മക്കളോ ഇല്ലാത്ത ഹാറ്റിജെ, തന്റെ മുഴുവൻ ഊർജവും മാതാവിനെ പരിചരിക്കുന്നതിനും തേനീച്ചകളെ വളർത്തുന്നതിനുമായി മാറ്റിവയ്ക്കുന്നു. “അമ്മയ്ക്കു വേണ്ടി ഞാൻ എന്റെ ജീവിതം മാറ്റിവച്ചു” എന്ന് അവൾ എവിടെയും പരാതി പറയുന്നില്ല. മറിച്ച്, അതാണ് തന്റെ നിയോഗമെന്ന് അവൾ വിശ്വസിക്കുന്നു. താൻ അനുഭവിക്കുന്ന ഏകാന്തതയ്ക്കിടയിലും അമ്മയുടെ സാമീപ്യം അവൾക്ക് ഒരു വലിയ ശക്തിയാണ്.
അമ്മയുടെ മരണം ഈ സിനിമയിലെ ഏറ്റവും വേദനാജനകമായ നിമിഷമാണ്. ഒരു ദിവസം മകള് കൊടുക്കുന്ന ഭക്ഷണം ‘വേണ്ട’ എന്ന് അമ്മ പറയുന്നു. അരിശം വന്ന മകള് ഭക്ഷണം വലിച്ചെറിഞ്ഞു. എങ്കിലും ഉടന്തന്നെ തന്റെ തെറ്റ് മനസ്സിലാക്കിയ അവളുടെ കണ്ണുകള് നിറയുന്നു. പിന്നീടവള് അമ്മയോടു പറയുകയാണ്:
“അമ്മേ, വസന്തം വരും.”
വസന്തം വരുമോ എന്ന് അമ്മ സംശയം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. വസന്തം ഏതായാലും ഉടന് വരുമെന്ന് മകള് ഉറപ്പിച്ചു പറയുന്നു. അപ്പോള് അമ്മ പറയുകയാണ്:
“ഒരുപാട് മഞ്ഞുകാലങ്ങള് കഴിഞ്ഞുപോയി” എന്ന്.
പിന്നീട് അമ്മയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാന് വേണ്ടി അവള് റേഡിയോയില് പാട്ട് കേള്പ്പിക്കാന് ശ്രമിക്കുന്നു. വീടിനുള്ളില് റേഡിയോ സിഗ്നലുകള് ലഭിക്കാത്തതിനാല് അവള് പുറത്തിറങ്ങി. സിഗ്നലുള്ള സ്ഥലത്ത് നിന്നപ്പോള് റേഡിയോയില് പാട്ട് കേട്ടുതുടങ്ങുന്നു. അകത്ത് അമ്മയ്ക്ക് പാട്ട് കേള്ക്കാന് പറ്റുന്നുണ്ടോ എന്നവള് വിളിച്ചു ചോദിക്കുന്നു. അമ്മ മറുപടി പറയുന്നില്ല. അതിനാല് അവള് വീണ്ടും ചോദിക്കുകയാണ്: “അമ്മേ, പാട്ട് കേള്ക്കാമോ” എന്ന്. അതിനും മറുപടിയില്ല. പരിഭ്രാന്തയായ അവള് വീടിനുള്ളില് പ്രവേശിക്കുമ്പോള് കാണുന്നത് മരിച്ചുകിടക്കുന്ന അമ്മയെയാണ്. അവള് എങ്ങലടിച്ചു കരയുന്നു.
ജീവിതകാലം മുഴുവൻ താൻ സ്നേഹിച്ച അമ്മ ഒടുവിൽ വിട്ടുപോകുമ്പോൾ, ഹാറ്റിജെയുടെ ലോകം ശൂന്യമാകുന്നു. അമ്മയുടെ വിയോഗത്തോടെ അവൾ ആ വീട്ടിൽ തികച്ചും തനിച്ചാകുന്നു.
ഹണി ലാൻഡ് നമുക്ക് നൽകുന്ന വലിയ പാഠം, സ്നേഹം എന്നത് വാക്കുകളിലല്ല, മറിച്ച് ദിവസേനയുള്ള കരുതലിന്റെ ചെറിയ പ്രവൃത്തികളിലാണെന്നതാണ്. ഹാറ്റിജെ എന്ന മകൾ തന്റെ അമ്മയുടെ അരികിൽ ചെലവഴിച്ച ഓരോ നിമിഷവും, മാതൃ-പുത്രീബന്ധത്തിന്റെ തീവ്രതയെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. യാതൊരു വിധത്തിലുള്ള ആഡംബരങ്ങളോ, സൗകര്യങ്ങളോ ഇല്ലാത്ത ആ പാറക്കെട്ടുകൾക്കിടയിൽ അവർ നെയ്ത സ്നേഹബന്ധം ഏതൊരു കൊട്ടാരത്തേക്കാളും വലുതാണ്. അമ്മയുടെ വാർധക്യവും മകളുടെ ത്യാഗപൂർണ്ണമായ ജീവിതവും ചേരുമ്പോൾ ‘ഹണി ലാൻഡ്’ ഒരു കവിതപോലെ നമ്മുടെ മനസ്സിൽ തങ്ങിനിൽക്കുന്നു. ഒരമ്മയെ പരിചരിക്കുന്നതിലൂടെ ഒരു മകൾ കണ്ടെത്തുന്ന അർഥപൂർണ്ണമായ ജീവിതം ഈ സിനിമയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ആകര്ഷക ഘടകമാണ്.
ഫാ. ജി. കടൂപ്പാറയിൽ MCBS
