ഒരു കുട്ടി നല്ലൊരു മനുഷ്യനായി വളരുന്നതിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഘട്ടം മറ്റുള്ളവരുടെ വികാരങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള കഴിവ് അഥവാ ‘സഹാനുഭൂതി’ പരിപോഷിപ്പിക്കുക എന്നതാണെന്ന് പ്രശസ്ത വിദ്യാഭ്യാസ പ്രൊഫസർ വില്യം ഡാമൺ പറയുന്നു. ദുരിതമനുഭവിക്കുന്നവരോട് സഹതാപം തോന്നുന്നത് ഒരു സാർവത്രിക ധാർമ്മികതയുടെ അടിസ്ഥാനമാണ്. മാതാപിതാക്കളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ആശ്വാസകരമായ കാര്യം, കുട്ടികളിൽ സ്വാഭാവികമായിത്തന്നെ ഈ ഗുണം അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട് എന്നതാണ്. ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലെ ലളിതമായ ഇടപെടലുകളിലൂടെ ഇത് മികച്ച രീതിയിൽ വളർത്തിയെടുക്കാൻ സാധിക്കും.
1. ഒരുമിച്ച് കഥകൾ വായിക്കുക, സിനിമ കാണുക
കുട്ടികളോടൊപ്പം സിനിമ കാണുന്നതോ കഥകൾ വായിക്കുന്നതോ ആയ സമയങ്ങൾ ഇതിനായി പ്രയോജനപ്പെടുത്താം. ഇത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ, “ആ കഥാപാത്രത്തിന് ഇപ്പോൾ എന്ത് തോന്നിയിട്ടുണ്ടാകും?” എന്ന് കുട്ടികളോട് ചോദിക്കുന്നത് അവരുടെ ചിന്താശേഷിയെ ഉണർത്തും. ഇതിൽ ശരിയോ തെറ്റോ ആയ ഉത്തരങ്ങളില്ല; മറിച്ച്, മറ്റൊരാളുടെ സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് ചിന്തിക്കാൻ അവരെ പ്രേരിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം. ഇത്തരം കുഞ്ഞുകാര്യങ്ങൾ ഭാവിയിൽ സ്വാർഥതയ്ക്ക് പകരം അനുകമ്പയോടെ പ്രവർത്തിക്കാൻ അവരെ സഹായിക്കും.
2. ഒരു സഹോദരനോ സുഹൃത്തിനോ ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവപ്പെടുമ്പോൾ അവരുടെ വികാരങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി പ്രകടിപ്പിക്കാൻ അനുവദിക്കുക
മറ്റൊരു പ്രധാന കാര്യം, കുട്ടികൾ തമ്മിലോ സുഹൃത്തുക്കളോടോ തർക്കമുണ്ടാകുമ്പോൾ അവരുടെ വികാരങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കാൻ അനുവദിക്കുക എന്നതാണ്. എതിർവശത്ത് നിൽക്കുന്ന വ്യക്തിക്ക് എന്ത് തോന്നിയിട്ടുണ്ടാകുമെന്ന് അവരോട് തന്നെ ചോദിച്ചു നോക്കുക. ഇത് കുട്ടിയുടെ വികാരങ്ങളെ തള്ളിക്കളയാനല്ല, മറിച്ച് സാഹചര്യത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വിപുലമായ ഒരു ധാരണ അവർക്ക് നൽകാനാണ് സഹായിക്കുന്നത്. തന്റെ പ്രവൃത്തികൾ മറ്റുള്ളവരിൽ എന്ത് സ്വാധീനമുണ്ടാക്കുന്നു എന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ ഇത് അവരെ പ്രാപ്തരാക്കും.
3. നിങ്ങളുടെ കുട്ടിക്ക് സുരക്ഷിതമായ ഒരു അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുക
സ്വന്തം പ്രവൃത്തികളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കാൻ കുട്ടികളെ പഠിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് ധാർമ്മിക വികസനത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന ഘട്ടം. കുട്ടികൾ തെറ്റുകൾ ചെയ്യുമ്പോൾ മാതാപിതാക്കൾ ശാന്തമായി പ്രതികരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കണം. തെറ്റ് സമ്മതിക്കുമ്പോൾ അമിതമായി ദേഷ്യപ്പെടുകയോ വൈകാരികമായി തളർത്തുകയോ ചെയ്യുന്നത് കുട്ടികളെ പിന്നീട് സത്യം മറച്ചുവെക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കും. തെറ്റിന്റെ ഫലങ്ങൾ അവർ അനുഭവിക്കണമെങ്കിലും, അത് സുരക്ഷിതവും സ്നേഹനിർഭരവുമായ അന്തരീക്ഷത്തിലായിരിക്കണം. അതുകൊണ്ട് തന്നെ അവർ അവരുടെ കാര്യങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ നിങ്ങൾ ആത്മസംയമനത്തോടെ ആയിരിക്കുമെന്ന ഒരു ഉറപ്പ് അവർക്ക് നൽകുക.
4. നല്ലൊരു ശ്രോതാവായിരിക്കുക
ഏറ്റവും പ്രധാനമായി, മാതാപിതാക്കൾ നല്ലൊരു ശ്രോതാവായിരിക്കണം. കുട്ടികളുമായി തുറന്ന സംഭാഷണങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുകയും അവരുടെ സംശയങ്ങൾക്ക് സത്യസന്ധമായ മറുപടി നൽകുകയും ചെയ്യുക. മറ്റുള്ളവരെ ബഹുമാനിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും പരിഗണിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും സംസാരിക്കാൻ ഇത്തരം സന്ദർഭങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാം. മാതാപിതാക്കൾ സ്വന്തം ജീവിതത്തിലൂടെ കാണിച്ചുകൊടുക്കുന്ന മാതൃകയാണ് വാക്കുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ കുട്ടികൾ സ്വാംശീകരിക്കുന്നത്.
