തൊലി ഉരിയപ്പെട്ട ബർത്തലോമെയൊ ശിൽപം

ഇറ്റലിയിലെ മിലാൻ കത്തീഡ്രൽ ദേവാലയത്തിൽ ദിവസേന വരുന്ന വിനോദ സഞ്ചാരികൾക്ക് എന്നും ഒരു അത്ഭുത കാഴ്ചയാണ് ദേവാലയത്തിനുള്ളിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്ന വ്യത്യസ്തതയാർന്ന ഒരു ശിൽപം.

ഫാ. സാബു മണ്ണട mcbs

അവിടെ എത്തുന്ന ആരും അൽപ നേരം ആ ശിൽപത്തിനു മുന്നിൽ നോക്കി നിന്നു പോകും. കാരണം സന്ദർശകർ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യം കൊടുക്കുന്നതും കൗതുകത്തോടെ വീക്ഷിക്കുന്നതും ദേവാലയത്തിനുള്ളിൽ വലതു വശത്തായി സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള ആ ശിൽപം തന്നെയാണ് – 1562 ൽ മാർക്കൊ ദഗ്രാത്തെ എന്ന ശിൽപി മാർബിൾ ശിലയിൽ കൊത്തിയെടുത്ത “തൊലിയുരിയപ്പെട്ട ബർത്തലോമെയൊ” എന്ന ശിൽപം.

മാർക്കൊ ദഗ്രാത്തെ എന്ന ശിൽപി

ഇറ്റാലിയൻ നവോത്ഥാന കാലഘട്ടത്തിലെ ഏറെ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ശിൽപികളിലൊരാളായിരുന്നു മാർക്കൊ ദഗ്രാത്തെ. ശിൽപി എന്ന നിലയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തന മണ്ഡലം പ്രധാനമായും വടക്കൻ ഇറ്റലി ആയിരുന്നു. മാർക്കൊ രൂപകൽപന ചെയ്ത ശിൽപങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും മിലാൻ കത്തീഡ്രൽ ദേവാലയത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ബർത്തലോമയൊയുടെ ഈ ശിൽപം തന്നെയാണ്.

വി. ബർത്തലോമെയൊ

യേശുവിന്റെ പന്ത്രണ്ടു ശിഷ്യൻമാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു ബർത്തലോമെയൊ. യേശുവിന്റെ മരണശേഷം ഏഷ്യയിൽ വചനം പ്രഘോഷണത്തിനായി പോയി. പാരമ്പര്യം അനുസരിച്ച് ബർത്തലോമെയൊ അവിടെ നിരവധി പട്ടണങ്ങളിലായി അനവധി ആളുകളെ മാനസാന്തരപ്പെടുത്തി ക്രിസ്ത്യാനികളാക്കി എന്നാണ് വിശ്വാസം. അക്കൂട്ടത്തിൽ അർമേനിയയിലെ പോളിമിയൊ രാജാവും പത്നിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ അത്ഭുതകരമായ പെരുമാറ്റങ്ങളിലും പ്രവർത്തനങ്ങളിലും അസൂയ പൂണ്ട രാജപുരോഹിതർ വിശുദ്ധനെ വധിക്കാൻ കരുക്കൾ നീക്കി. രാജാവിന്റെ സഹോദരനെ ഇതിനായി അവർ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുകയും അയാൾ വഴി മരണ ശിക്ഷ ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്തു.

അങ്ങനെ അവരുടെ ഗൂഢാലോചനയുടെ ഫലമായി ഏറെ നീചമായ രീതിയിലായിരുന്നു വിശുദ്ധന്റെ വധ ശിക്ഷ. ജീവനോടെ തന്നെ വിശുദ്ധന്റെ തൊലി ഉരിയുന്നതിനും അതിനു ശേഷം തല മുറിക്കുന്നതിനുമായിരുന്നു ഉത്തരവിട്ടിരുന്നത്.

തന്റെ വിശ്വാസ ജീവിതത്തിനു വേണ്ടി അതികഠിനമായ പീഢാനുഭവങ്ങളിലൂടെ കടന്നു പോകേണ്ടി വന്ന വ്യക്തിയാണ് വി. ബെർത്തലോമെയൊ എന്നതാണ് ചരിത്രം.

പതിവു കാഴ്ചകളിൽ നിന്നും വേറിട്ട ശിൽപം

ഈ ശിൽപത്തിനരുകിലെത്തുന്ന ആരും അൽപനേരം കണ്ണെടുക്കാതെ ശിൽപത്തിലേക്ക് അൽഭുതത്തോടെ നോക്കി നിൽക്കും. കാരണം മിലാൻ കത്തീഡ്രൽ ദേവാലയത്തിലുള്ളതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും ഭംഗിയുള്ളതും എന്നു പറയപ്പെടുന്ന ശിൽപമാണിത്. ശിൽപത്തിൽ വിശുദ്ധന്റെ കഴുത്തിലൂടെ താഴേക്ക് തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നത് ഉരിഞ്ഞു മാറ്റപ്പെട്ട വിശുദ്ധന്റെ തന്നെ തൊലിയാണ്. പീഢകർ ഏൽപ്പിച്ച കഷ്ടപ്പാടുകളുടെ കാഠിന്യം കാഴ്ചക്കാരന് പെട്ടന്നു തന്നെ മനസ്സിലാകുന്ന രീതിയിലാണ് ഈ ശിൽപം രൂപകൽപന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.

ഏകദേശം പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടുവരെ ബെർത്തലോമയൊ എന്ന വിശുദ്ധനെ ചിത്രീകരിച്ചിരുന്നത് ഇങ്ങനെ ആയിരുന്നില്ല എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. വചന സാക്ഷ്യത്തിന്റെ പേരിൽ രക്തസാക്ഷിത്വം വഹിച്ച വിശുദ്ധനായതിനാൽ, സാധാരണ രീതിയിലുള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ചും ഒരു കൈയ്യിൽ വചനവും മറുകൈയ്യിൽ വാൾ പിടിച്ചും നിൽക്കുന്ന രീതിയിലുമായിരുന്നു ചിത്രീകരിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ നവോത്ഥാന കാലഘട്ടം മുതലാണ് ഇതിനൊരു മാറ്റം വരുന്നത്.

ഈ ശിൽപം  രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിനായി മൈക്കളാഞ്ചലോയുടെ ”മനുഷ്യ ശരീര അപഗ്രഥന” ത്തെ കുറിച്ചുള്ള (human anatomy) ചില വരകൾ ഈ ശിൽപിയെ സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട് എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ വത്തിക്കാനിലെ സിസ്റ്റെയിൻ ചാപ്പലിൽ മൈക്കളാഞ്ചലൊ വരച്ച “അവസാന വിധി” യിലും ഈ വിധമുള്ള ചിത്രീകരണങ്ങളുടെ ശൈലിയും കാണുന്നുണ്ട്.

ഈ ശിൽപ ശൈലിയെക്കുറിച്ചുള്ള മറ്റൊരു വാദവും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.

മാർക്കൊ ദഗ്രാത്തെ യുടെ ഈ ശിൽപത്തിലൂടെ മതപീഢനത്തിന്റെ ക്രൂരതകൾക്ക് പിന്നിലെ മന:ശാസ്ത്ര നിരീക്ഷണങ്ങളൊ രക്തസാക്ഷിത്വം വഹിക്കുന്നതിലൂടെയുള്ള വിശ്വാസത്തിന്റെ ആഴത്തെയൊ വെളിവാക്കുന്നതിനല്ല കലാകാരൻ ശ്രമിച്ചിരിക്കുന്നത് എന്നതാണ് ആ വാദം. മറിച്ച് പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ചിത്രകലാരംഗത്ത് ഉരുത്തിരിഞ്ഞു വന്ന ചില ആഖ്യാന രീതികളുടെ ഭാഗമാണ് ഇത്തരം ഒരു രചന എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. അതായത് വിശദമായ മനുഷ്യ ശരീര അപഗ്രഥനം (human anatomy) ചിത്രകലാരംഗത്ത് ആരംഭിക്കുന്നത് ഈ കാലഘട്ടം മുതലാണ്. മനുഷ്യ ശരീര അപഗ്രഥനത്തെ കുറിച്ച് ശാസ്ത്രീയമായ രീതിയിൽ നടത്തിയ ആൻഡ്രയാസ് വേസാലിയൂസ് (Andreas vesalius)  ന്റെ പഠനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് 1453 ൽ വെനീസിൽ നിന്നുമായിരുന്നു എന്നതും ഇതോടൊപ്പം കൂട്ടി വായിക്കണം.

അതു കൊണ്ടു തന്നെ ഈ ശിൽപം മനുഷ്യ ശരീര ഘടനയുടേയും മസിലുകളുടേയും അവധാനപൂർവ്വമായ പഠനത്തിന്റെ ഭാഗമായി സ്വഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണെന്നു വിശ്വസിക്കാനാണ് നിരൂപകർക്ക് കൂടുതൽ താൽപര്യം.

ശിൽപത്തിനു താഴെയായി ഇപ്രകാരം ഒരു എഴുത്തും കാണാം: “Non me Praxiteles, sed Marcus Finxit Agrates”- “ഞാൻ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത് പ്രാക്സിറ്റെ ലെസിനാലല്ല മറിച്ച് മാർക്കൊ ദ ഗ്രാത്തെയാലാണ്.” ഒരു പക്ഷെ ഇപ്രകാരം കൊത്തിവെയ്ക്കാൻ കാരണം, ഈ ശിൽപത്തിന്റെ പ്രതിപാദന ശൈലിയും നിപുണതയും കാണുമ്പോൾ Praxiteles എന്ന പ്രസിദ്ധനായ പുരാതന ഗ്രീക്കു ശിൽപിയുടേതാണെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെട്ടേക്കാം എന്ന കാലാകാരന്റെ ഭയമാകാം.

മാർക്കൊ യുടെ “ബർത്തലോമയൊ”യുടെ മറ്റൊരു പതിപ്പ് 1556 ൽ ഇറ്റലിയിലെ തന്നെ പവിയ എന്ന സ്ഥലത്ത് സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവിടെത്തന്നെയാണ് ശിൽപി ഏറെനാൾ താമസിക്കുകയും ഒട്ടനവധി ശിൽപങ്ങൾക്ക് രൂപം കൊടുക്കുകയും ചെയ്തത്.

ശിൽപത്തിന്റെ സ്ഥാനം: അകത്തൊ പുറത്തൊ?

“തൊലി ഉരിയപ്പെട്ട വി.ബെർത്തലോമയൊ ” എന്ന ശിൽപത്തിന്റെ സ്ഥാനം ആദ്യ നാളുകളിൽ കത്തീഡ്രൽ ദേവാലയത്തിനു പുറത്തായിരുന്നു. എന്നാൽ പുറത്ത് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ശിൽപം വളരെപ്പെട്ടന്നു തന്നെ വിശ്വാസികളുടേയും കാഴ്ചക്കാരുടേയും ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റി. ഒപ്പം ശിൽപത്തിന്റെ നേർത്ത രീതിയിലുള്ള ബഹിർ ഭാഗത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകളും ശിൽപം ദേവാലയത്തിനുളളിലെവിടെയെങ്കിലും സ്ഥാപിക്കുന്നതിന് വഴിവച്ചു. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ശിൽപം പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നിടത്ത് വയ്ക്കാൻ കാരണമായത് 1664 ൽ എടുത്ത ഒരു വ്യവസ്ഥയിൽ പ്രകാരമാണ്. അതായത്, “ബുദ്ധിപരമായ കലാ- പ്രശംസക്ക് ഏറ്റവും ഉചിതമായ ഒരിടം” എന്ന തീരുമാനം.

ഏകദേശം അഞ്ചു നൂറ്റാണ്ടുകൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും മാർക്കൊ ദ ഗ്രാത്തെയുടെ ബർത്തലോമെയൊ ശിൽപം എല്ലാ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് കാഴ്ചക്കാരെ ഓരോ ദിവസവും വിസ്മയിപ്പിക്കുന്നു എന്നത്  എന്നും ഒരത്ഭുതമാണ്.

ഫാ. സാബു മണ്ണട mcbs 

വായനക്കാരുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ താഴെ എഴുതാവുന്നതാണ്. ദയവായി അസഭ്യവും നിയമവിരുദ്ധവും സ്പര്‍ധ വളര്‍ത്തുന്നതുമായ പരാമർശങ്ങളും, വ്യക്തിപരമായ അധിക്ഷേപങ്ങളും ഒഴിവാക്കുക. വായനക്കാരുടെ അഭിപ്രായങ്ങള്‍ വായനക്കാരുടേതു മാത്രമാണ്. വായനക്കാരുടെ അഭിപ്രായ പ്രകടനങ്ങൾക്ക് ലൈഫ്ഡേ ഉത്തരവാദിയായിരിക്കില്ല.

വായനക്കാരുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ താഴെ എഴുതാവുന്നതാണ്.